vrouwelijke turkse pioniers (te zien in turkije)
van Haarlem naar Turkije
Na een succesvolle periode in ons museum reist de tentoonstelling Vrouwelijke Turkse pioniers sinds mei 2024 door Turkije. De expositie, die de verhalen van Turkse vrouwen in Nederland vertelt, is niet alleen een reflectie van de geschiedenis van migratie, maar ook een eerbetoon aan de (veer)kracht van de vrouwelijke pioniers die zich in een nieuwe cultuur moesten zien te vinden.
In 2024 was het zestig jaar geleden dat de eerste Turkse gastarbeiders naar Haarlem kwamen. Niet alleen mannen, maar ook vrouwen maakten de reis naar Nederland. Vrouwelijke Turkse pioniers vertelt het verhaal van de eerste, tweede en derde generatie Turkse vrouwen in Haarlem, evenals van diegenen die na verloop van tijd terugkeerden naar Turkije. Verhalen van krachtige, vrouwelijke pioniers die in Nederland een nieuw bestaan moesten opbouwen, die leerden omgaan met een dubbele cultuur met alle voor- en nadelen.
Inmiddels wonen er vier generaties in Haarlem, die elk in hun eigen tijd pionier waren en zijn. Aan de hand van interviews, foto’s en video’s met vrouwen uit de verschillende generaties schetst de tentoonstelling het leven van de vrouwelijke Turkse pioniers uit verschillende generaties. Hoe zijn ze in Nederland beland, hoe was hun leven toen ze hier net aankwamen en waar liepen ze tegenaan? Hoe ga je om met de cultuurverschillen, toen en nu?
Wat deze tentoonstelling extra bijzonder maakt, is de manier waarop deze verhalen niet alleen relevant zijn voor Nederland, maar ook voor Turkije. Voor veel mensen in Turkije zullen deze verhalen immers herkenbaar zijn. Dankzij de Nederlandse Ambassade en de Nederlandse Sociale Verzekeringsbank in Turkije reist de expositie nu dan ook door verschillende Turkse steden, waaronder Bursa, Emirdaǧ, Ankara, Istanbul – Beyoglu, Yozgat, Karaman, Gaziantep, Eskişehir, Aksaray, Kayseri en Konya. De tentoonstelling reist zeker nog tot medio 2025 door Turkije.
Turkse Vrouwelijke Pioniers in Gaziantep ter Ere van Nationale Migrantendag
Op 12 en 13 december wordt de tentoonstelling Turkse Vrouwelijke Pioniers gepresenteerd in Gaziantep, ter gelegenheid van de Nationale Migrantendag op 18 december. Dit bijzondere evenement wordt georganiseerd door de Internationale Organisatie voor Migratie (IOM) en het Instituut voor Migratie van de Universiteit van Gaziantep. Het weekend staat in het teken van de rijke diversiteit en talenten van migrantengemeenschappen, met speciale evenementen, optredens, paneldiscussies en andere programma’s.
Bekijk het onderstaande filmpje voor een glimp van deze indrukwekkende tentoonstelling in Gaziantep!
Ayse Demiral
Haar opa is in de jaren zeventig als eerste van de familie naar Nederland gekomen. Het opgroeien met twee culturen ziet ze als een verrijking, niet als een beperking. De eerste generatie heeft zo veel moeite gehad en haar generatie heeft het makkelijker. Zij hebben voor hun de weg geëffend zodat zij, Ayse met haar kinderen, minder obstakels tegenkomen. Het onderwijs is echt een groot verschil tussen de generaties. Haar moeder was analfabeet. Zij mocht in haar jeugd niet naar school, dat was voor vrouwen taboe. Ayse mocht wel naar school en heeft kunnen studeren. Wat haar Nederlands maakt? Vrijheid. Dat heb je ook in Turkije, maar op een andere manier. Hier heb je meer vrijheid en meer mogelijkheden. Je kunt hier kiezen wat je wil worden. Het koken en de Turkse cultuur heeft ze wel overgenomen en zou ze ook meegeven aan haar dochter. Net zoals de traditie van het samenkomen met de familie, dat vindt ze belangrijk.
Fadime Kocaman
In 1960 emigreerde Fadime Kocaman met haar familie naar Nederland, op zoek naar werk en de mogelijkheid om een huis te kopen. De economische situatie in Turkije was destijds buitengewoon zwaar. De beginperiode was uitdagend voor het gezin, aangezien ze de taal niet spraken, maar ze pasten zich geleidelijk aan. Tegenwoordig brengen ze eens per jaar een bezoek aan Nederland. Ze slaagden erin een huis te kopen en geld te sparen. Ze genieten nu van hun tijd in Turkije en van het geld dat ze met hard werken verdiend hebben. Fadime keerde uit heimwee terug naar haar geboorteplaats. Ze merkt op dat er veel veranderingen in Turkije zijn opgetreden, met name in de stijgende kosten van levensonderhoud.
Samenwerking met de Turkse gemeenschap in Nederland en in Turkije
Omdat we het van groot belang vinden dat dat deze tentoonstelling voortkomt uit en gedragen wordt door de Turkse gemeenschap in Haarlem, is er nauw samengewerkt met Turkse vrouwen die hun verhaal willen vertellen en een groot netwerk hebben in de Turkse gemeenschap. Samen met hen zijn de inhoud en de belangrijkste thema’s en invalshoeken van de tentoonstelling bepaald.